**Soort route:** Natuur, autoluw
**Richting:** Met de klok mee
Nationaal Park Dwingelderveld is het grootste natte heidegebied van West-Europa. Hier fiets je langs natte laagten en hoge zandruggen. In een oud cultuurlandschap met heide, vennen, bossen en akkers is veel ruimte voor planten en dieren. De beheerders zetten schapen en runderen in voor het begrazen van de natuurterreinen, waaronder Simmentalers en Blonde d'Aquitaines. Ook zijn er twee schaapskudden die met een herder rondlopen. Zo blijft de heide in stand.
De route begint bij de parkeerplaats van bezoekerscentrum De Boslounge, waar je een kop koffie of thee kunt drinken. Via het Commissaris Cramerpad fiets je over het Dwingelderveld, met bossen, open heide, vennetjes en schapen. Vroeger plagden boeren de heide. Ze verwijderden de bovenste grondlaag met begroeiing en voegden dit samen met schapenmest. Het mengsel gebruikten ze voor de bemesting van hun akkers. Toen de boeren eenmaal kunstmest gingen gebruiken, verruigde de heide. Eind jaren zeventig pakten natuurbeheerders het plaggen weer op. Aan de rechterhand zie je Vogelkijkhut Holtveen staan, met een fraai uitzicht over het natte gebied. Later fiets je langs Buffelboerderij Luth, waar mozzarella en waterbuffelkaas worden gemaakt. Even gaat de route door een boerenlandschap, met boerderijen en Molen de Zaandplatte. Later volgen bossen. Een klein stukje van de route af vind je Vogelkijkhut Davidsplassen, ook weer met een fraai uitzicht. Een gravelpad gaat verder door het Dwingelderveld en passeert een radiotelescoop. Om de hoek kun je mooi picknicken. Later slinger je door bossen en langs mooie vennen. Ook passeer je schaapskooi Achter ’t Zaand. De schapen zorgen ervoor dat het heideveld niet dichtgroeit met grassen en jonge boompjes.
**Adresjes onderweg:**
Kijk op [Vrienden op de Fiets](https://www.vriendenopdefiets.nl) voor een logeeradres in de buurt.
- [De Boslounge (Spier)](https://www.boslounge.nl)
- [Buffelboerderij Luth (Eursinge)](https://www.facebook.com/buffelboerderijluth)
- [Bij Olde Posthuus (Anholt)](https://www.restaurantoldeposthuus.nl)
- [Theehuuys Anserdennen (Ansen)](https://www.theehuys-anserdennen.nl)
- [De Kleine Koffiestop (Dwingeloo)](https://www.facebook.com/koffieaanhetanserpad)
Routemaker: [Drentse Fietsers](https://www.drentsefietsers.nl)
Foto’s: Karin Broekhuijsen, Drenthe Marketing
